Bu yazının konusu, hakaret suçunun mukayaseli hukuktaki düzenleniş şekillerinin karşılaştırılmalı olarak ele alınmasıdır. hakaret suçuyla korunmak istenen yarar olan 'şeref', sosyal bir kavramdır.her ülkenin koruma sistemi ise benzerlikleri yanında birçok farklılığı de içerir ve bu husu karşılaştırmaya değerdir.
Karşılaştırmalı Alman Hukuku Masası
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Uluslararası Hukuk Çalışmaları Kulübü

Türk Hukuku
765 sayılı Türk Ceza Kanunu şerefe yönelik saldırıları hakaret ve sövme olarak ikiye ayırmıştı.Ayrımdaki ölçüt, mağdura 'mahsus madde' isnadı olup olmaması idi.Ancak 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu bu ayrıma gitmemiş ve her iki suçu da hakaret başlığı altında düzenlemştir.
Hakaret şuçunun maddi unsuru üç aynı hareketten olşur.Birincisi, isnadın başkasının onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte olmasıdır.Burada mağdurun gerçekten rencide edilmiş olması aranmaz.İsnadın, rencide edici edebilecek nitelkite olması suçun oluşması için yeterlidir.ikincisi,somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmektir.Bunlar seçimlik hareketlerdir.Somut fiil veya olgu, doğrulğu veya yanlışlığıortaya çıkarabilecek, ispatlanması olanaklı bir fiildir.Fiilin, diğerlerinden ayrılabilecek kadar somutlaşmış olması yeterlidir.Maddi unsur, sözle, yazıyla, görüntüyle, herhangi bir davranışla gerçekleştirilebilir.5237 sayılı TCK bazı hallerde, isnadın gerçeğe uyğunluğunun ispatına da olanak vermiştir.Anayasanın 39. meddesine göre isnadın doğruluğunu ispat yoluyla failin ceza almaktan kurtulması üç şekilde mümkündür.(1) Kamu görev ve hizmetinde bulunanlara karşı, bu görev ve hizmetin yerine getirilmesiyle ilgiliolarak yapılan isnatlardan dolayı failin ispat hakkı, yargı makamının kabulüne veya şikayetçinin rızasına bağlı olmaksızın vardır.(2) İsnadın ispatında kamu yararı bulunması gerekir. (3) Şikayetçinin ispata razı olması.sövmede ise somut bir fiil veya olgu isnadı yotur.Sövme, bir kimse hakkında olumsuz bir değer yargısının belirtilmesidir.Üçüncü husu, hakaretin huzurda veya başkalarıyla ihtilat ederek gerçekleştirilmiş olmasıdır. huzurda hakarette, söylenen söz herhangi bir aracıya gerek duyulmaksızın doğrudan mağdur tarafından öğreniliri.Fail ve mağdurun yüz yüze gelmiş olmasını aranmaz. mağdurun gıyabında işlenen hakaretın cezalndırılabilmesi için suçun en az 3 kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.Bu kişilerin aynı anda hakareti öğrenmeleri gerekmez.İhtilat edecek kişilerin, söylenen sözün hakaret oluşturduğunu algılayabilecek durumda olmaları gerekir.
hakaret suçunun manevi unsurunda çoğunluk görüşe göre genel kast yeterlidir.Olası kastla da işlenebilir.
Hukuka uygunluk nedenleri ise beş tanedir.birincisi, ihbar ve şikayet hakkıdır.Anayasa'mızın 74,maddesi ve meddesi çerçevesinde ihbar ve şikayet yetkili makama yapılacak, fiil gerçek olacak, ihbar ile söylenen sözler arasında nedensellik ilişkisi bulunacaktır.Anca bu takdirde ihbar ve şikayet hakkının kullanılması hukuka uygunluk nedeni sayılır.İkincisi, savunma dokunulmazlığıdır.Üçüncüsü, haber verme hakkıdır.Anayasa madde 28/2'nin bir parçasıdır.Haberin, gerçek güncl olması ve kamusal yarar içermesi gerekr.Ayrıca haber ile suç arasında illiyet bağı bulunmalıdır.Dördüncüsü, mağdurun rızasının bulunmasıdır.Beşincisi ise, hakkın kullanılmasıdır.

Mukayeseli Hukuk
hakkaret suşları Alman Ceza Kanununda üç tipe ayrılmaktadır: Sövme, hakaret ve iftira.Hakaret suçu, üçüncü bir kişi hakkında, doğruluğu ispatlanmamış ve onu toplumda küçük düşürücek bir olguyu iddia etmek ve yaymaktır.İddi edilen olay onur kırıcı olmalıdır.Ayrıca bu iddianın ' doğruluğunun ispat edilmeyecek olması''(nicht erweislich wahr) gerekir.İsnat edilen fiil veya olgunun ispat edilemez olmasıdır. ispat edilemez olması Alman hukukunda bir objektif cezalandırabilme şartı olarak kabul edilmiştir.Yani bu husus failin kastına dahil değildir.Diğer suçlarda kabul edilebilen fiili ve hukuki hata ile ilgili hükümler bu suç açısından uygulanmazlar.

Hakaret ve iftira suçu arasındaki farklardan biri, failin iddia ettiği veya yaydığı olgu veya fiilin gerçek olup olmadığını bilmesine dayanır.İftira suçu.Türk Hukunda adliyeye karşı suçlar bölümünde düzenlenmiştir.Çnükü TCK m.267'de bir kişinin işlenmediğini bildiği halde suçu, adli makamlara duyurması, iftira suçunu teşkil eder.Oysaki bu suçun, fiiilin herkese yapılan irade açıklamalarıyla işlenebilmesine imkan verilmeliydi ve şerefe karşı suççlar bölümünde düzenlenmeliydi.Buna benzer bir düzenleme İspanyol Hukunda da mevcuttu.Gerçeği ağır ihmal göstererk görmezden gelerek veya işlenmediğini bildiği halde bir suç isnat etmek iftiradır.( İspanyol Ceza Kanunu md.203)

Alman,Fransız ve Polonya Hukuklarındaki hakaretin temel özelliği ' olgu iddiası''( Vorwurf einer Tatsache) iken, sövme suçu ''saygı göstermemenin''(Missachtung) açıklamasıdır.
Üzerinde görüş birliği olan bir diğer nokta ise hakaretin ne oldugu anlaşılablir bir işaret veya harekt ile de işlenebileceğidir.Fakat bir işaret veya hareket ile gerçekleştirilen hakaretin cezasının agırlaştırılması sadece Alman Hukuknda açıkca öngörülmüşştür.Diger hukuk sistemleri, haksızlığın ağırlıgına göre cezayı tayin ederler.
İtalya'da sövme suçu ile hakareti ayırmada ölçüt olarak, 'şerefi rencide edebilecek nitelikteki açıklamanın, asgari sayısı belli olan kişiler tarafında duyulması' öngörülmüştür.bu görüş Türk Hukukunda 'ihtilat' olarak bilinir.Alam hukukunda ise böyle bir ölçüt ayrım açısından önem taşımaz.
İsandın ispatı bakımından iki temel bakış açısı vardır: Birincisi, gerçeğin ispatına önem verir.İkincisi, gerçeğin ispatını prensip olarak kabul edilmez.Alman Hukuku, gerçeği ispatını prensip olarak kabul eden hukuk sistemlerindendir.Alman Ceza Kanunda iki noktada degerlendirme yapılmıstır.İlki, kendisine hakare edilen kişi, isnat edilen fiilden dolayı yargılama neticesindekesinleşmiş bir kararla mahkum olmuşsa, gerçek ispat edilmiş sayılır.Buna karşılık kişi bu yargılamada beraat etmişse , o olgunun ispatı kabul edilemez.Fransa'da da isnadın ispatı prensip olarak kabul edilmiştir.Fakat özel hayatı ilgilendiren haller ile zamanaşımı ve affa ugrayan olaylar bundan hariç tutulmuştur.Polonya Ceza Kanunu ise, aleni olmayan isnnatlarda, isandın ispatı sınırsız olarak kabul edilmiştir.Alenen yapılan isnatlarda ise kamu yararı bulunan hallerde isandın ispatına izin verir.İspanyada durum net değildir.İspanyol hukunun, isanadın ispatını kabul etmeyen sistemlerden olduğu kabul ediliri.

devamı eklenecek................