İDARE HUKUKU PRATİK ÇALIŞMALARI (2/A)


Doç. Dr. Ali ULUSOY*


OLAY I

... İli Valisi olan (A), 29 Ekim 1995 tarih ve 95/7483 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile İl Valiliği görevinden alınmış ve merkez valiliği görevine atanmıştır.
Sözü edilen kararı alan bakanlar Kurulu Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak kurulduktan sonra, 15.10.1995 günü yapılan oylamada Türkiye Büyük Millet Meclisinden gerekli güvenoyunu alamamış olması nedeniyle istifa etmiş ve görev süresi de yeni Bakanlar Kurulunun kurulması ile 30.10.1995 tarihinde sona ermiştir.
... İl Valiliği görevini yürüttüğü dönemde herhangi bir soruşturma geçirmemiş, tüm mesleki yaşamı boyunca ihtar dahi almamış, birçok teşekkür ve takdir belgesi ile taltif edilmiş bulunan (A), hakkında tesis edilmiş bulunan işlemin hukuka aykırı olduğuna inandığı için, bu işlemin iptali istemiyle ilk derece mahkemesi olarak Danıştaya başvurmuştur.
Davalı İdare (İçişleri bakanlığı), Danıştaya sunduğu savunma dilekçesinde, hükümetin siyasetini yürütmek suretiyle sorumluluğunu birlikte taşıyan valilerin hükümetçe seçilmesinin ve değiştirilmesinin İdarenin tabii ve hukuki yapısının gereği olduğunu, 5442 sayılı Kanunun 6. ve 3152 sayılı Kanunun da 37. maddesinin valileri atamak ve değiştirmek konusunda bakanlar Kuruluna takdir yetkisi tanıdığını ileri sürmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT:

• İçişleri bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki 3152 sayılı Kanunun 37. Maddesi:
“Valiler atanmalarındaki usule göre, valilik kadro ve ünvanları muhafaza edilmek suretiyle merkezde görevlendirilebilirler...”
• 5442 sayılı İl İdaresi Kanunun 6. Maddesi:
“ Valiler İçişleri bakanlığının inhası, Bakanlar Kurulunun kararı ve Cumhurbaşkanının tasdiki ile tayin olunurlar...
Valiler, lüzumunda tayinlerindeki usule göre kadro aylığı ile merkez emrine alınarak İçişleri bakanının tensip edeceği işlerde görevlendirilebilirler.”
• 5442 sayılı İl İdaresi Kanunun 9. Maddesi:
“Vali, ilde Devletin ve Hükümetin temsilcisi ve ayrı ayrı her bakanın mümessili ve bunların idari ve siyasi yürütme vasıtasıdır.”


SORULAR:

1. Valilerin ilde Devletin temsilcisi olması, İdareye ilişkin hangi temel ilke ile bağlantılıdır? Açıklayınız.
2. Valilerin kaç türlü görevi vardır? Açıklayınız.
3. TBMM’ce Bakanlar Kuruluna güvenoyu verilmesinin ya da verilmemesinin İdare Hukuku açısından anlamı nedir?
4. Açılan davada Mahkeme sizce hangi gerekçelerle ne yönde bir karar vermelidir?