1. öğretim final soruları.:
S.Ü. HUKUK FAKÜLTESİ ANAYASA HUKUKU FİNAL SINAVI (N.Ö.)
06.06.2004
TALİMAT: Süre 75 dakikadır. Gerekçesiz cevaplara puan verilmeyecektir. Mevzuat kullanmak serbesttir. Kağıt sınırlanması yoktur.
OLAY 1.
TBMM, erken seçim kararıyla ilgili olarak yapmış olduğu toplantıda, oylama sonucunda, 210 evet, 140 hayır ve 30 çekimser oy kullanılmıştır. Genel seçimler için (X) ve (Y) milletvekili adayı olmuşlardır. (X) zimmet suçundan mahkum olmuş, fakat bu ceza tecil edilmiştir. (Y) Hem Türk vatandaşı hem de Alman vatandaşıdır. Genel seçimlerden sonra (A) partisi 250, (B) partisi 210, (C) partisi 90 milletvekili ile meclise girmiştir. Cumhurbaşkanı hükümeti kurma görevini (A) partisi genel başkanı (K)’ya vermiştir. (K) başkanlığında oluşturulan Bakanlar Kurulu listesi 01.05.2002 tarihinde Cumhurbaşkanınca onaylanmıştır. Mecliste yapılan güven oylamasında 220 evet 200 red 20 çekimser oy kullanılmıştır. Daha sonraki bir tarihte Bakanlar Kurulu güvenoyu almış ve çıkardığı olağanüstü hal KHK’si ile Siyasi Partiler Kanununda değişiklik yapmıştır. Bakanlar Kurulu (Y) hakkında Türk vatandaşlığından çıkarma kararı almış ve bu karar Danıştay tarafından onaylanmıştır. Ana Muhalefet Partisi Meclis Grubu, Dış İşleri Bakanı hakkında dış ilişkilerde uygulamış olduğu siyasetin milli menfaatlere uygun düşmediğini, 60 milletvekili ise Devlet Bakanlarından biri hakkında bir ihalede kendisine haksız menfaat sağladığını iddia etmektedirler. 189 Milletvekili Anayasanın iki maddesinin değiştirilmesi amacıyla bir Anayasa değişikliği teklifinde bulunmuştur. Yapılan birinci oylamada 320, ikinci oylamada 360 olumlu oy kullanılmıştır. Cumhurbaşkanı bu değişikliği Meclise geri göndermiştir. Bir milletvekili tarafından seçmen yaşının yirmiye yükselten bir kanun teklifi Meclis Başkanlığına verilmiştir. Kanun teklifi TBMM Genel Kurulunda oylanması sonucunda kabul edilmiş ve 23.04.2003 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 25.04.2003 tarihinde Başbakan istifa etmiştir.
S.1. TBMM böyle bir karar alabilir mi? Bu toplantıda toplantı ve karar yetersayısı sağlanmış mıdır? Neden? Bu kararın hukuki sonuçları nelerdir? Açıklayınız. (5 puan)
S.2. (X) ve (Y) milletvekili olabilir mi? Neden? (Y)’nin milletvekilliğinin akibeti ne olur? Neden? (10 puan)
S.3. Cumhurbaşkanının hükümeti kurma görevini A partisi Genel Başkanı (K)’ya vermesi uygun mudur? Tartışınız. (10 puan)
S.4. Bu oylamanın hukuki sonuçları nedir? Neden? Güven oylamasına ilişkin Meclis kararına karşı gelebilecek herhangi bir hukuki yol var mıdır? Neden? Nasıl? (10 puan)
S.5. Bakanlar Kurulu olağanüstü hal KHK’si ile Siyasi Partiler Kanununda değişiklik yapabilir mi? Neden? Bu olağanüstü hal KHK’si değil de, olağan dönemlere ilişkin KHK olsaydı cevabınız değişir miydi? Neden? Nasıl? (10 puan)
S.6. Ana Muhalefet Partisi Meclis Grubu ve 60 milletvekili, ilgili bakanlar hakkında hangi denetim yollarına gidilebilir? Neden? (5 puan)
S.7. Söz konusu Anayasa değişikliğinin birinci ve ikinci oylamalarının hukuki sonuçları nelerdir? Neden? Cumhurbaşkanının eylemi hukuka uygun mudur? Neden? (5 puan)
S.8. Meclis söz konusu kanunla böyle bir değişiklik yapabilir mi? Bu kanuna karşı hangi gerekçelerle, kimler, hangi süre dava açabilir? Neden? (10 puan)
S.9. Başbakanın istifasının hukuki sonuçları nelerdir? Bu durumda Cumhurbaşkanı seçimleri yenileyebilir mi? Tartışınız. (5 puan)
OLAY 2.
Ankara 2. Asliye Ceza Mahkemesinde görülmekte olan bir davada davacı Avukatı (A) davada uygulanacak olan (Z) Sayılı Kanunun 23. maddesinin Anayasanın 2. maddesine aykırı olduğunu ileri sürmüş ve bu iddia mahkeme tarafından ciddi bulunmamıştır. Davalı (B) davada bu kanunun son oylamada gerekli çoğunluk sağlanmadan yürürlüğe girdiğini, ileri sürmüş mahkeme bu iddiayı ciddi bularak Anayasa Mahkemesine göndermiştir.
S.1. Davacı Avukatı (A) böyle bir iddiada bulunmaya yetkili midir? (A)’nın gerekçesi yerinde midir? (A) mahkemenin bu kararı karşısında ne yapabilir? Neden? (10 puan)
S.2. (A) tarafından ileri sürülen iddia daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından işin esasına girilerek reddedilmiş olsaydı Mahkemenin kararı ne olurdu? 1961 ve 1982 Anayasalarına göre değerlendiriniz. (10 puan)
S.3. Davalı (B)’nin iddialarını değerlendiriniz. (B)’nin itiraz ettiği kanun değil de KHK olsaydı cevabınız değişir miydi? (10 puan)
BAŞARILAR DİLERİM
Yrd. Doç. Dr. Faruk BİLİR
