Siyaset ve Düşünce Forumu :: Başlık görüntüleniyor - NASIL BAKTIĞINA BAĞLI / SERDAR TURGUT

Nasıl baktığına bağlı - serdar turgut

Bugünlerde John Berger’in ‘Görme Biçimleri’ adındaki kitabını tekrardan okumanın çok önemli olduğunu düşünüyorum.

‘Görme Biçimleri’nde Berger, Rönesans’tan bu yana Avrupa sanat dünyasındaki gelişmeleri inceliyor. Konusu sanat (resim, fotoğraf) ama Berger insanın durumu hakkında çok önemli gözlemlerde bulunuyor. O tarihin temelinde şıu ideoloji yatıyor: ‘Erkekler kadınlara bakarlar, kadınlar ise bakıldıklarını bilerek kendilerine bakarlar. Veya erkekler tavır alırlar, kadınlar ise sadece görünürler.’

Bu, okunduktan sonra basit gibi gelebilecek tespit toplumların temelindeki yapıya da işaret edebiliyor. Bunu anladığımız takdirde sanattan yola çıkılarak yapılan bu tespitin çok daha derin bir ideolojiyle hesaplaşma kaygısı taşıdığını görüyorsunuz.

Berger’in çalışmasını bu dönemde hatırlayıp tekrardan okumanın, kadının nasıl göründüğü üzerine tartışmaların birden çok yoğunlaştığı Türkiye’de önemi çok açık.

O kitapta çözümlenmesi yapılan ideolojiyi anlamış bir insanın, türban konusunun erkeğin kadını konumlandırma çabasının bir parçası olduğunu görmemesi de mümkün olamaz.

Avrupa sanatında kadın portrelerindeki kadınlar hep erkeğin görmek istediği şekilde çizilmişlerdir.

O resimlerdeki kadınlar erkeğin görmek istediği poz ile çizilirler. O sanattaki kontrol erkeğin elindedir.

Sanat toplumun aynasıdır toplumda da kontrol erkeğin elindedir.

Rönesans’ı yaşamış olan ülkelerde bile kadının bu şekilde ikincileştirmeleri olabiliyorsa; toplumsal yapıları gereği kadını zaten yok farz eden tıoplumlarda aynı bakışın ne anlama gelebileceğini düşünün bir de... Türbanın dini inanış, özgürlük, serbestlik boyutu gayet tabii ki vardır. Ama aynı zamanda erkeğin kontrolündeki bir tartışmadır.

Türban takan kadın hem kendi hem de erkeğin kendisini görmek istediği şekle giriyor, bu da bir görme ve görünme biçimi...

Bu işin bir ideolojik ve kadın erkek eşitliği boyutu da var ve bu yüzden türban tartışmalarında kadınlar sadece taraf veya karşı olarak değil, teorik katkılarıyla da var olmalılar. Çünkü ideolojik tartışmayı onlar yönlendirmezse erkeklerin görme biçimiyle bu iş katiyen çözülemez.

Herkese John Berger’i tavsiye ediyorum. Ayrıca yine herkese Cemil Meriç’i de okumalarını tavsiye ediyorum. Onun çalışmalarında modern dünyada bazı sorunların geleneklerimizi zedelemeden çözümü yolunda bize yardımcı olabilecek fikirler bulabiliriz. Zaten ihmal edilmiş bir aydındır kendisi, tanışmanız için uygun zamanlardayız.
27.09.2007
[/b]

Only registred user can see link on this forum!
Registred or Login on forum!