sanat güneşim battı

ben yastayım bugün !

25 EYLÜL

Olaylar

1396 - Yıldırım Bayezid, Niğbolu Zaferi'ni elde etti.
1561 - Şehzade Bayezid idam edildi.
1911 - İtalya, Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etti.
1925 - İstanbul'da, tulumbacı teşkilâtının yerine, modern motorlu itfaiye teşkilâtı kuruldu.
1950 - Birleşmiş Milletler askerleri Kore'de Seul'u ele geçirdi. (Bkz. Kore Savaşı)
1956 - İstanbul'da geniş çaplı istimlâk çalışmaları başlatıldı.
1958 - Kemer Barajı ve Hidroelektrik Santrali işletmeye açıldı.
1960 - Yassıada'da tutuklu bulunan eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar, kemeriyle intihar girişiminde bulundu. Bayar, nöbetçi teğmen tarafından kurtarıldı.
1974 - Bilim adamları, aerosol spreylerin ozon tabakasını tahrip ettiği konusunda uyarıda bulundu.
1979 - Arjantin Devlet Başkanı Juan Peron'un eşi Eva Peron'un yaşam öyküsünü anlatan Evita müzikalinin prömiyeri, Broadway'de yapıldı.
1982 - Türkiye'nin ilk kadın Büyükelçisi Filiz Dinçmen, Amsterdam'da görevine başladı.
1993 - Karun Hazinesi Türkiye'ye geldi.
2001 - Tekel'in Küba ile ortak kurduğu TEKA Puro Fabrikası İstanbul'da açıldı.

Doğumlar

1897 - William Faulkner, ABD'li yazar (ö. 1962)
1901 - Robert Bresson, Fransız yönetmen (ö. 1999)
1904 - Cemal Reşit Rey, Türk besteci (ö. 1985)
1906 - Dmitriy Dmitriyeviç Şostakoviç, Rus besteci
1933 - Adolfo Suarez, İspanyol siyasetçi
1944 - Michael Douglas, ABD'li sinema sanatçısı
1952 - Christopher Reeve, ABD'li sinema sanatçısı (ö. 2004)
1960 - Igor Bilanov, Ukraynalı futbolcu
1961 - Mehmet Aslantuğ, Türk sinema ve TV oyuncusu
1968 - Will Smith, ABD'li sinema sanatçısı
1969 - Catherine Zeta-Jones, Sinema sanatçısı
1977 - Clea DuVall, ABD'li oyuncu

Ölümler

1939 - Ali Saip Ursavaş, Türk asker ve siyaset adamı (d. 1887)
1970 - Erich Maria Remarque, Alman yazar (d. 1898)
1975 - Danyal Topatan, Türk sinema sanatçısı (d. 1916)
1980 - John Bonham, İngiliz müzisyen (d. 1948)
2003 - Edward Said, ABD'li düşünür (d. 1935)
[/b]

26 EYLÜL

Olaylar

1364 - 11.000 kişilik Osmanlı Ordusu ile 20.000 kişilik Haçlı Ordusu Sırpsındığı Savaşı'nda karşılaştı.
1930 - Adana'da Ahali Cumhuriyet Fırkası kuruldu.
1932 - Türk Dil Kurultayı toplandı. Yüzyıllar boyunca Türk diline giren yabancı kelimeler Türkçe'den arındırıldı. Dil Bayramı ilk kez kutlandı.
1938 - Atatürk, Dolmabahçe Sarayı'nda hafif bir rahatsızlık atlattı.
1940 - Türk-Rumen Ticaret Antlaşması imzalandı.
1947 - İngiltere, Filistinlilerle Yahudilerin kendi geleceklerine kendilerinin karar vermesi gerektiğini açıkladı; Bu nedenle Filistin'i boşaltma kararı aldı.
1962 - Sağ eğilimli "Irkçı Türkler Derneği" kuruldu.
1964 - Kıbrıs Türk ve Yunan alayları Kıbrıs Barış Gücü emrine verildi.
1971 - Yılmaz Güney, Altın Koza Film Festivali'nde tüm ödülleri aldı. Güney, Altın Koza ödülünü Türk Hava Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı'na verdi.
1978 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Jimmy Carter Türkiye'ye uygulanan ambargoyu kaldıran yasayı onayladı.
1990 - Eski Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) müsteşar yardımcısı Hiram Abas İstanbul'da Devrimci-Sol örgütü tarafından öldürüldü.
1984 - Çin ile İngiltere, Hong Kong'un 1997'de Çin kontrolüne geçmesi için anlaştılar.
1999 - Jandarma Ankara Merkez Kapalı Cezaevi'de operasyon düzenledi; 10 mahkum öldü. Ulucanlar operasyonuna katılan 161 jandarma görevlisinin yargılanması sürüyor.

Doğumlar

1898 - George Gershwin, ABD'li besteci (ö. 1937)
1888 - T. S. Eliot, İngiliz şair (ö. 1965)
1926 - Julie London, ABD'li oyuncu ve şarkıcı (ö. 2000)
1981 - Christina Milian, ABDli R&B ve pop şarkıcısı
1981 - Serena Williams, ABD'li tenisçi

Ölümler

1939 - Ali Saip Ursavaş, Türk asker ve siyaset adamı (d. 1887)
1945 - Bela Bartok, Macar besteci (d. 1881)
1951 - Yörük Ali Efe, Kurtuluş Savaşı kahramanı (d. 1895)
1959 - Solomon Bandaranaika, Sri Lanka başbakanı
1990 - Hiram Abas, istihbaratçı (d. 1932)

27 EYLÜL

Olaylar


1529 - Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu Viyana'yı kuşatmaya aldı.
1568 - Barbaros Hayrettin Paşa komutasında Osmanlı donanması, 463 yıl önce, Cenevizli Amiral Andrea Doria'nın donanmasını Preveze'de yendi.
1922 - Yunan kralı I. Konstantin Anadolu yenilgisi sonrası tahtını terk etmek zorunda kaldı.
1930 - Mustafa Kemal Paşa yeni İsmet Paşa hükümeti ile ilgili bir açıklama yaptı; "Eğer İsmet Paşa, hükümet teşkilini kabulden sureti katiyede imtina etseydi (kaçınsaydı), başvekaleti bizzat deruhte etmekten (üstlenmekten) başka çare kalmazdı" dedi.
1940 - Japonya, Almanya ve İtalya'nın askeri paktına katıldı.
1962 - Irak Kürt lideri Molla Mustafa Barzani'den kaçan 1,500 kişilik Bradost aşireti Türkiye'den iltica talebinde bulundu.
1962 - Yemen'de Albay Sallal iktidarı ele geçirdi.
1966 - Sanayi Bakanı Mehmet Turgut, sanayicilerden kapitalizm düşmanlarına savaş açmasını istedi.
1970 - Arap Zirvesi Mısır'da toplandı; Ürdün Kralı Hüseyin ile Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) lideri Yaser Arafat ateşkes anlaşması imzaladı.
1973 - Seçim gezisi için Isparta'ya gelen Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit taş ve şişe yağmuruna tutuldu.
1976 - Ankara'da "DGM'ye (Devlet Güvenlik Mahkemeleri) Hayır" mitingi düzenlendi.
1995 - Genelev sahibi vergi rekortmeni Matild Manukyan'ın otomobilinde bir patlama oldu. Manukyan ağır yaralandı, şoförü öldü.
2000 - Sydney Olimpiyat Oyunlarında 85 kilo güreşçisi Hamza Yerlikaya olimpiyat şampiyonu oldu.
2000 - İrlandalı yazar James Joyce'un romanı Ulysses'den uyarlanan filme İrlanda'da getirilen yasak, 33 yıl aradan sonra kalktı.

Doğumlar

1871 - Grazia Deledda, İtalyan yazar (ö. 1936)
1922 - Arthur Penn, ABD'li yönetmen
1976 - Francesco Totti, İtalyan futbolcu
1984 - Avril Lavigne, Kanadalı şarkıcı
1990 - Emre Senar Bozkurt, Türk satranç sporcusu
1992 - Kaan Kayas, Türk Basketbolcu

Ölümler

1917 - Edgar Degas, Fransız ressam (d. 1834)
1986 - Cliff Burton, ABD'li müzisyen (d. 1962)

28 EYLÜL

Olaylar

1538 - Preveze Deniz Savaşı kazanıldı.
1730 - Patrona Halil İsyanı başladı.
1864 - Londra'da Uluslararası İşçi Derneği (I. Enternasyonal) kuruldu.
1920 - Kazım Karabekir komutasındaki Türk ordusu, doğuda Ermenileri yendi.
1937 - Benito Mussolini ve Adolf Hitler, Berlin'de düzenlenen kitlesel bir gösteride barışa inandıklarını söylediler.
1950 - BM emrine verilen Kore birliği, Türkiye'den yola çıktı. Birlik, önce özel trenlerle İskenderun'a nakledildi; buradan da gemilerle Kore'ye doğru hareket etti.
1955 - Türk Migros İstanbul'da hizmete başladı.
1965 - İstanbul Kız Kulesi Milli Savunma Bakanlığı'na devredildi.
1982 - Halk arasında Banker Kastelli olarak anılan Abidin Cevher Özden, Tunus'ta yakalandıktan sonra Türkiye'ye getirilerek tutuklandı.
1994 - Estonya feribotu Baltık Denizi'nde battı; 912 kişi öldü.
1995 - Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat ile İsrail başbakanı İzak Rabin, Batı Şeria'nın Filistin yönetimine devri konusunda anlaştılar.

Doğumlar

1923 - Marcello Mastroianni, İtalyan oyuncu (ö. 1996)
1934 - Brigitte Bardot, Fransız oyuncu
1952 - Seyyal Taner, Türk şarkıcı ve oyuncu
1972 - Gwyneth Paltrow, ABD'li oyuncu
1981 - Gül Gölge, Türk TV sunucusu, manken ve oyuncu
1987 - Hilary Duff, ABD'li şarkıcı ve oyuncu
1979 - Bam Margera, ABD'li aktör ve kaykaycı

Ölümler


1865 - Louis Pasteur, Fransız kimya ve biyoloji bilgini (d. 1822)
1891 - Herman Melville, ABD'li şair ve yazar (d. 1819)
1966 - Andre Breton , Fransız yazar ve şair (d. 1896)
1970 - Cemal Abdülnasır, Mısırlı siyasetçi (d. 1918)
1984 - Cihat Baban, eski bakanlardan, gazeteci yazar (d. 1911)
1987 - Sevim Deran, Klasik Türk müziği sanatçısı
1991 - Miles Davis, ABD'li müzisyen (d. 1926)

29 EYLÜL

Olaylar

1499 - İnebahtı kalesi fethedildi.
1887 - İlk gramofon patenti, Alman kâşif Emil Berliner tarafından alındı.
1911 - Trablusgarp topraklarının İtalya'nın eline geçmesiyle sonuçlanan ve İtalya ile Osmanlı Devleti'ni karşı karşıya getiren Trablusgarp Savaşı başladı.
1923 - Filistin'de İngiliz mandası resmen yürürlüğe girdi.
1929 - Muhsin Ertuğrul'un yönettiği Ankara Postası filminin ilk gösterimi, İstanbul'da yapıldı.
1933 - Komünist Enternasyonal genel sekreteri Georgi Dimitrov'un suçlandığı Almanya meclisi Reichstag'ın yakılması soruşturmasında diğer sanık Marinus Van Der Lubbe, yangını çıkardığını itiraf etti.
1937 - Çin'de Japon tehdidine karşı güçler birleştiriliyor; milliyetçi general Çan Kay Şek ile komünist önder Mao Zedong birlikte davranma kararı aldılar.
1939 - Polonya askerleri geri çekildi, Varşova teslim oldu.
1941 - Kiev'de Nazilerin Babi Yar katliamı başladı. İki günde 60.000 kişi öldürüldü.
1960 - Demokrat Parti kapatıldı.
1972 - Milliyet Sanat Dergisi'nin ilk sayısı çıktı.
1984 - Yönetmen Atıf Yılmaz, 1984'de Bir Yudum Sevgi, bir yıl sonra da Dul Bir Kadın adlı filmleriyle iki yıl üst üste Altın Portakal Ödülü'nü aldı.
1992 - Hakkari'nin Şemdinli ilçesi Derecik jandarma karakoluna saldıran teröristlerden 200'ü öldürüldü.
1994 - Eski Adalet Bakanı ANAP'lı Mehmet Topaç, Ankara'daki avukatlık bürosunda, yasadışı Dev-Sol örgütü üyesi oldukları iddia edilen 4 kişinin silâhlı saldırısı sonucu öldü.

Doğumlar


1547 - Miguel de Cervantes, İspanyol yazar (ö. 1616)
1571 - Caravaggio, İtalyan ressam (ö. 1610)
1901 - Enrico Fermi, ABD'li nükleer fizikçi (ö. 1954)
1912 - Michelangelo Antonioni, İtalyan yönetmen (ö. 2007)
1936 - Bilal İnci, Türk oyuncu (ö. 2005)
1936 - Silvio Berlusconi, İtalyan siyasetçi
1943 - Lech Walesa, Polonya dayanışma hareketi (Solidarity) lideri
1948 - Theo Jörgensmann, Alman müzisyen
1951 - Michelle Bachelet, Şilili politikacı ve devlet başkanı
1971 - Sibel Tüzün, Türk şarkıcı

Ölümler

1902 - Émile Zola, Fransız romancı (d. 1840)
1967 - Carson McCullers , ABD'li yazar
1973 - W. H. Auden, İngiliz şair
2003 - Tuğrul Şavkay, Türk gazeteci

24/10/1857 Olay İlk futbol kulübü, İngiltere'de Cambridge Üniversitesinde kuruldu.
24/10/1904 Olay New York metrosu açıldı.
24/10/1929 Olay New York Borsası'nda hisse senetleri düştü. Bu çöküş sürecini izleyen bunalım, dünya dış ticaretinde ciddi bir daralma yarattı. Kriz, Türkiye'yi de etkiledi.
24/10/1935 Olay I. Belediyeler Kongresi başladı.
24/10/1939 Olay Naylon çoraplar, ilk kez Wilmington'da satışa sunuldu.
24/10/1945 Olay Birleşmiş Milletler Antlaşması yayınlandı ve BM kuruldu.
24/10/1956 Olay Sovyetler Birliği, Macaristan'ı işgal etti.
24/10/1956 Olay Gazeteci Bedii Faik, cumhurbaşkanına hakaretten 6 ay hapse mahkum edildi.
24/10/1964 Olay Amerikalı sivil haklar savunucusu Martin Luther King'e, Nobel Barış Ödülü verildi.
24/10/1966 Olay CHP'nin 18. Kurultayı ''ortanın solu'' görüşünü savunanların zaferiyle sonuçlandı. Zonguldak Milletvekili Bülent Ecevit Genel Sekreterliğe getirildi.
24/10/1969 Ölüm Şair Behçet Kemal Çağlar 61 yaşında öldü.
24/10/1975 Olay Türkiye'nin Paris Büyükelçisi İsmail Erez ve şoförü, Ermeni teröristlerce katledildi.
24/10/1976 Ölüm Ses sanatçısı Sevinç Tevs 46 yaşında öldü.
24/10/1991 Olay Kripto davasında gazeteci Uluç Gürkan ile Dışişleri Bakanlığı memuru Hande Mumcu beraat etti.
24/10/1992 Olay Türkiye'nin ilk özel hava alanı olan ''Hezarfen'', İstanbul Büyükçekmece'de hizmete girdi.
24/10/1996 Olay Vehbi Koç'un cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı'ndan çalındı.
24/10/2005 Olay Milli Güvenlik Kurulu toplantısında, yeni Milli Güvenlik Siyaset Belgesi uygun bulunarak, bu konudaki tavsiye kararının Bakanlar Kurulu'na bildirilmesine karar verildi.

25/10/1904 Doğum Cumhuriyet tarihinin ilk kuşak bestecilerinden, Türk Beşleri grubunun bir üyesi, Onuncu Yıl Marşı, Lüküs Hayat opereti gibi ünlü eserlerin yaratıcısı Cemal Reşit Rey, 25 Ekim 1904 Kudüs de doğdu.
25/10/1917 Olay Lenin önderliğindeki Bolşevikler, gücü tamamen ele geçirdi.
25/10/1924 Ölüm Sosyolog ve yazar Ziya Gökalp 49 yaşında öldü.
25/10/1937 Olay Başbakan İsmet İnönü istifa etti. Aynı gün Celal Bayar'ın kurduğu hükümet açıklandı.
25/10/1946 Olay Serbest Güreş Milli Takımı, İsveç'te Avrupa Şampiyonu oldu.
25/10/1947 Olay Sovyetler Birliği, Birleşmiş Milletler'de Kars ve Ardahan'ı istedi.
25/10/1957 Olay Tatbiki Güzel Sanatlar Okulu İstanbul'da açıldı.
25/10/1960 Olay Küba, tüm Amerikan iş yerlerini devletleştirdi.
25/10/1962 Olay ABD Büyükelçisi Adlai E. Stevenson, Küba'daki Sovyet üslerinin fotoğraflarını, kanıt olarak BM Güvenlik Konseyi'ne sundu.
25/10/1971 Olay Çin Halk Cumhuriyeti, Birleşmiş Milletler'e alındı.
25/10/1980 Olay 13 Temmuz 1979'da Mısır'ın Ankara Büyükelçiliği'ni basan 4 Filistinli gerilla ölüm cezasına çarptırıldı.
25/10/1981 Olay Türkiye'nin Roma Büyükelçiliği'nde görevli ikinci katip Gökberk Ergenekon, ASALA teröristlerinin saldırısına uğradı; 3 kurşun yarası aldı.
25/10/1984 Olay Hepatit virüsü bulundu.
25/10/1998 Olay Cumhuriyetin 75. yıldönümü kutlamaları çerçevesinde 80 il ve 700 ilçede, ''75. Yıl Cumhuriyet Yürüyüşü'' yapıldı. Yürüyüşlere milyonlarca yurttaş katıldı.
25/10/2003 Olay Rektörler, öğretim üyeleri, sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ve öğrenciler, Ankara'da ''Cumhuriyete Saygı'' yürüyüşü yaptı, Anıtkabir'e giderek saygı duruşunda bulundu.

26/10/1461 Olay Trabzon Rum İmparatorluğu, Fatih Sultan Mehmet komutasındaki Osmanlı güçlerine teslim oldu.
26/10/1730 Olay Osmanlı'da ayaklanma başlatan Patrona Halil ve arkadaşları idam edildi.
26/10/1863 Olay Uluslararası Kızıl Haç organizasyonu Cenova'da kuruldu.
26/10/1905 Olay Kuzey Avrupa ülkeleri Norveç ve İsveç ayrıldılar.
26/10/1922 Olay İsmet İnönü, Lozan Konferansı öncesinde Dışişleri Bakanlığı görevine getirildi.
26/10/1923 Olay Türk Milli Futbol Takımı, ilk maçında Romanya ile 2-2 berabere kaldı.
26/10/1924 Olay Kazım Karabekir Paşa, Birinci Ordu Müfettişliğinden ayrıldı; artık milletvekili olarak çalışacağını bildirdi.
26/10/1932 Olay ''Yo yo'' oyuncağı İstanbul'da büyük ilgi uyandırdı.
26/10/1933 Olay Cumhuriyetin 10. yılı dolayısıyla Genel Af Kanunu çıkarıldı.
26/10/1936 Olay 16 yaşındaki ressam Turgut Cansever, ilk resim sergisini açtı.
26/10/1938 Olay Du Pont, ilk sentetik naylon fibere adını verdi.
26/10/1961 Olay Cemal Gürsel Cumhurbaşkanı seçildi.
26/10/1966 Olay Kuzey Atlantik Konseyi, NATO karargahını Brüksel'e taşımayı kararlaştırdı.
26/10/1967 Ölüm Şair, yazar Ali Cenap Yöntem 80 yaşında öldü.
26/10/1974 Ölüm Kurtuluş Savaşı komutanlarından Orgeneral Fahrettin Altay 94 yaşında İstanbul'da öldü.
26/10/1975 Olay Enver Sedat, ABD'ye resmi ziyarette bulunan ilk Mısır Devlet Başkanı oldu.
26/10/1984 Olay Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk kez bir bakan azledildi. Maliye ve Gümrük Bakanı Vural Arıkan, istifa etmeyince, Başbakanın önerisi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından görevden alındı.
26/10/1991 Olay Türk Silahlı Kuvvetleri, Irak sınırından girerek operasyon başlattı.
26/10/1994 Olay İsrail İle Ürdün arasındaki 46 yıllık savaşa son veren tarihi barış anlaşması; iki ülke arasındaki sınırda, 5 bin kişinin katıldığı gösterişli bir törenle imzalandı.